استاندارد ASME A193

درباره انجمن مواد و آزمون آمریکا (American Society for Testing and Materials)

ASTM A193

مشخصات استاندارد مواد پیچ  های فولادی زنگ نزن و فولاد آلیاژی برای سرویس‌های با درجه حرارت بالا و تحت فشار بالا و همچنین برای سایر کاربردهای با اهداف خاص

  1. محدوده

1.1. این مشخصات استاندارد مواد پیچ های (bolting material) فولاد آلیاژی و فولاد زنگ نزن را برای مخازن تحت فشاری، شیرآلات، فلنج‌ها و اتصالات برای سرویس‌های با فشار بالا و با درجه حرارت بالا، یا حتی برای کاربردهای با اهداف خاص، پوشش می‌دهد. این اصطلاح در مورد مشخصات استانداردی به کار می‌رود که پیچ‌ها، مهره‌ها، بست‌های پیچ دار (studs)، پیچ‌های پرچ شده (Stud Bolts) و سیم‌ها را پوشش می‌دهند. میله‌ها و سیم‌ها نباید به صورت شکل پذیر گرم (hot-wrought) باشند. این مواد ممکن است که تحت فرایندهای بیشتری مانند سنگ زنی بدون مرکز و یا کار سرد قرار گیرند. فولادهای زنگ نزن آستنیتی ممکن است که تحت عملیاتی کاربیدی (carbide solution treated) یا تحت عملیات ترکیبی کاربیدی و کرنش سخت (strain-hardened) قرار گیرند. هنگامی که کرنش سخت فولاد آستنیتی در دستور کار قرار می‌گیرد، خریدار باید مراقبت‌های ویژه را برای کسب اطمینان از آن صورت دهد که این مراقبت‌ها در پیوست X1 به خوبی بیان شده‌اند.

1.2. چندین گرید مختلف در این استاندارد پوشش داده می‌شود؛ از جمله فولادهای فریتی (کم کربن) و فولادهای آستنیتی زنگ زن مشخص شده در B5 و B8 و غیره. گزینش آنها به نحوه طراحی، شرایط سرویس، خصوصیات مکانیکی، و مشخصات درجه حرارت بالا بستگی دارد.

1.3. الزامات کلی ارجاع داده شده در زیر برای استفاده از این مشخصات ضروری هستند: Specification A 962/A 962M

نکته 1: کمیته تدوین این این مشخصات، پانزده نوع فولاد را در آن گنجانده‌اند که نسبت به موارد استفاده در حال حاضر بسیار گسترده‌تر هستند. سایر ترکیباتی که باید به این مشخصات اضافه شوند، به مرور زمان و با توجه به نیاز جامعه انتخاب می‌شوند.

نکته 2: برای گریدهای مربوط به مواد مناسب پیچ های فولاد آلیاژی برای کاربرد در محدوده‌های کمتر از دماهای بسیار بالا، باید به مشخصات استاندارد ذکر شده در A 354 مراجعه کنید.

نکته 3: برای گریدهای مربوط به مواد مناسب پیچهای فولاد آلیاژی برای کاربرد در محدوده‌های دماهای پایین، باید به مشخصات استاندارد ذکر شده در A 320/320M مراجعه کنید.

1.4. مهره‌هایی (Nuts) که به همراه مواد پیچ دار استفاده می‌شوند در بخش 14 پوشش داده شده‌اند.

1.5. الزامات تکمیلی S1 تا S14 برای زمانی که انجام آزمایشات و معاینات اضافی مطلوب باشد، ازائه شده‌اند. این الزامات به طور اختصاصی زمانی به کار برده می‌شوند که خریدار سفارش داده باشد.

1.6. مشخصات این استاندارد در هر دو سیستم واحدی اینچ – پوند یا واحد SI بیان می‌شوند. با اینحال، مگر در مواردی که مشخص شده باشد و دارای علامت «M» باشند (که بر اساس واحد SI هستند)، مواد باید بر اساس واحد پوند – اینچ بیان شوند.

مقادیر بیان شده در هر کدام از واحدهای SI یا واحد پوند – اینچ باید برای هر استاندارد به صورت جداگانه در نظر گفته شود. زمانی که استاندارد به صورت متن باشد واحد SI در داخل پرانتز نشان داده می‌شود. مقادیر نشان داده شده در هر دو سیستم واحدی دقیقاً معادل هم نیستند؛ در نتیجه، هر سیستم باید مستقل از سیستم دیگر بیان شود. ترکیب کردن مقادیر به دست آمده از هر کدام از این سیستم‌ها می‌تواند منجر به عدم مطابقت داده‌ها با مشخصات ذکر شده در استاندارد شود.

  1. منابع
  • استانداردهای ASTM
  • A153/ 153M – مشخصات پوشش‌های روی (غوطه وری داغ) بر روی سخت افزارهای فولادی و آهنی
  • A194/ 194M – مشخصات مهره‌های فولادی آلیاژی و کربن استیل در پیچ‌ها برای سرویس‌های تحت فشار یا در درجه حرارت‌های بالا، یا هر دو
  • A320/ 320M – مشخصات مواد پیچ دار فولادی زنگ نزن و فولاد آلیاژی برای سرویس‌های در دمای پایین
  • A354 – مشخصات پیچ‌های فولاد آلیاژی، بست ها و سایر تسریع کننده‌های دنده‌ای خارجی آبدیده (Quenched and Tempered)
  • A788/ 788M – مشخصات فورجینگ های فولادی، الزامات کلی.
  • A962 962M – مشخصات الزامات رایج برای تسریع کننده‌های فولادی یا مواد تسریع کننده، یا هردو، در نظر گرفته شده برای استفاده در هر محدوده دمایی از برودت و انجماد تا خزش (Cryogenic to the Creep)
  • B 633 – مشخصات پوشش‌های روی قرار گرفته بر سطح آهن و فولاد به صورت الکتریکی
  • B 695- مشخصات پوشش‌های روی قرار گرفته بر سطح آهن و فولاد به صورت مکانیکی
  • B 696 – مشخصات پوشش‌های کادمیوم قرار گرفته به صورت مکانیکی
  • B 766 – مشخصات پوشش‌های کادمیوم قرار گرفته به صورت الکتریکی
  • E112 – روش آزمون برای تعیین متوسط اندازه دانه
  • E139 – روش‌های آزمون برای آزمون‌های انجام خزش (Conducting Creep)، خزش – پارگی (Creep-Rupture)، و تنش – پارگی (Stress-Rupture) مربوط به مواد فلزی
  • E18 – روش‌های آزمون برای سختی راکول (Rockwell ) مربوط به مواد فلزی
  • E21 – روش‌های آزمون برای تنش‌های دمایی بسیار بالا (Elevated Temperature Tension) مربوط به مواد فلزی
  • E292 – روش‌های آزمون برای انجام تست زمان پارگی ناشی از تنش (Time-for-Rupture Notch Tension)
  • – E328 روش آزمون برای رلکسیشن استرسی (Stress Relaxation) برای مواد و سازه‌ها
  • E566 – کاربرد سورت کردن مغناطیسی (Eddy-Current) (Electromagnetic Sorting) مربوط به فلزات آهنی
  • E709 – دستورالعمل‌هایی برای تست کردن ذرات مغناطیسی
  • E1940 – روش آزمون برای تأیید کنترل فرایند برای جلوگیری از تردی هیدروژنی (Hydrogen Embrittlement) در تسریع کننده‌های پوشش داده شده و صفحه‌ای
  • F1941 – مشخصات پوشش‌های الکتریکی بر روی تسریع کننده‌های دنده‌ای (Unified Inch Screw Threads (UN/UNR))
  • F2329 – مشخصات پوشش‌های روی به صورت غوطه وری داغ، الزاماتی برای کاربرد برای پیچ‌ها، مهره‌ها، واشرها، مهره‌ها و تسریع کننده‌های دنده‌ای خاص فولادی آلیاژی و کربن استیل.
  • F606 – روش آزمون برای تعیین خصوصیات مکانیکی مربوط به تسریع‌کننده‌های دنده‌ای (Threaded Fasteners) داخلی و خارجی، واشرها (Washers)، نشانگرهای تنش مستقیم (Direct Tension Indicators) و پرچ‌ها (Rivets)
  • استانداردهای ANSI
  • 3.1.M – پیچ‌های سرپوش سوکت متریک (Metric Socket Head Cap Screws)
  • استانداردهای AIAG
  • AIAGB-5 02. 00 – استاندارد کاربرد برچسب شناسایی اولیه فلزات